Ana SayfaTARİHİslamiyet ÖncesiASYADA TÜRK DEVLETLERİ

ASYADA TÜRK DEVLETLERİ


"Türkler' in ilk kurdukları imparatorluk Hun İmparatorluğu' dur."

     Türkler' in ilk kurdukları imparatorluk Hun İmparatorluğu' dur. Türkler' in daha eskiden de devletler kurduklarını biliyoruz ama Hun Devleti çok geniş bir saha üzerinde başka milletleri de idaresi altına alan büyük bir devlet olduğu için, ona imparatorluk adını veriyoruz.

     Hun İmparatorluğu Hun Türkleri tarafından M.ö 220 yılında kuruldu. Hunlar bugünkü Moğolistan bölgesinde kuruldu. Hunlar bugünkü Moğalistan bölgesinde, yani çin' in kuzey-batısında yaşıyorlardı. Bu bölgede hakimiyet kurdukları ve genişlemeye başladıkları için çinliler onları büyük bir tehlike sayıyorlardı. Gerçekten Hunlar, askerlikteki üstünlükleri sayesinde çin ordularını devamlı bozguna uğratıyorlardı. Bu yüzden çin Devleti, Hun saldırılarını önleyebilmek için Hun-çin sınırı boyunca büyük bir duvar örmeye başladı. çin Seddi veya Büyük çin Duvarı denen savunma hattı işte böyle ortaya çıkmıştır. (M.ö.214). Sonraları Ming Hanedanı zamanında yenilenen bu büyük duvarın bazı kısımları çok sağlam bir şekilde günümüze kadar ayakta kalmıştır.

     İlk büyük Hun hükümdarı Teoman Yabgu' dur (M.ö. 220). O zamanlarda Türk hükümdarlarına "Yabgu" deniyordu. Teoman Yabgu birbirinden ayrı yaşayan Türk boylarını birleştirerek ilk Türk birliğini gerçekleştirmişti. Bu çağda Türkler' in askeri üstünlüklerinde süvarilerin pek önemli bir yeri vardı. çinliler atla çekilen savaş arabaları kullanıyorlardı ama süvari orduları yoktu. Türk atlıları çok sür'atli hareket kaabiliyetine sahip oldukları için çin birliklerini istedikleri yerde çeviriyorlar, düşman olunca da çabucak çekiliyorlardı. Onlara ummadıkları anda birdenbire hücum ediyorlardı. çinliler bu yüzden ordularını Hunlar gibi donatmak zorunda kaldılar; askerlerini Hunlar gibi giydirdiler. Ama ne çin Duvarı, ne çin orduları, Hunlar' ın çin içlerine kadar girmelerini engelleyebildi.

     Teoman Yabgu' dan sonra Hun tahtına oğlu Mete Yabgu geçti. Mete zamanında Hun İmparatorluğu' nun toprakları Japon Denizi' nden Hazar Denizi' ne kadar uzanıyordu. Bu topraklarda çeşitli Türk kavimlerinin yanısıra öbür Altaylı kavimler de yaşıyorlardı. Mete devri, Hun İmparatorluğu' nun en parlak devridir. (M.ö.209-174)

     Hunlar zamanında çinliler medeniyet bakımından çok ileri bir durumdaydılar. Hem nüfusları ve orduları çok kalabalık, hem medeniyetleri parlak olduğu halde Hunlar' la başbaşa çıkamadılar. Bu da gösteriyor ki, Hun başarısının sebebi yalnızca askeri güç değildi. Gerçekten Hunlar teşkilatçılık ve idare bakımından çok gelişmişlerdi. O sırada çin' in ayrı ayrı prenslikler halinde bulunmasından da faydalanarak, Kuzey çin' de sık sık iktidari ele alıyorlardı. Fakat çinliler' in şehir hayatına kapılan sınır boyu Türkleri yavaş yavaş çinlileşiyor. çinli prenseslerle evlenen Hun hükümdarlarının saraylarında çin adet ve gelenekleri yerleşiyordu.

     Mete' den sonra gelen Yabgular zamanında çinliler' le ilşkiler arttı. özellikle evlenme yoluyla Türk ve çin hükümdar aileleri arasında yakınlıklar doğdu. Bu yakınlıklar ise Hunlar' ın iç işleri bakımından birçok karışıklıklara yol açtı. Yine de Hun İmparatorluğu Milattan önce Birinci Yüzyılda ise Türk beyleri arasında taht kavgaları bildiğine arttı. çinliler de bu kavgalardan faydalanarak, Türkler' i zayıflatmayı bildiler. Ancak çinliler' in Hohanşu dedikleri Yabgu devrinde devlet eski gücünü biraz olsun toparlayabildi.

     Milattan onraki ilk yüzyılda Hun İmparatorluğu Doğu ve Batı Hunları olmak üzere iki ayrı devlete bölündüler. Bunlara Güney ve Kuzey Hunları da denir. Milattan sonra üçüncü yüzyılın başlarında (220) başka bir Türk kavmi olan Siyenpi' ler Hunlar' la iktidar mücadelesine giriştiler. Sonunda Moğollar' ın ve bazı Türk boylarının da yardımıyla Hunlar' ın Hunlar' ın hakimiyetine son verdiler. Büyük Hun İmparatorluğu tarihte bilinen eski imparatorlukların en büyüğü idi. Hun hükümdarlarından Mete, Hohanşu ve çiçi Yabgular, dahi denecek kadar büyük birer kumandan ve devlet adamı idiler. Bu büyük şahsiyetler hakkında çin tarihlerinde verilen bilgiler, en büyük düşmanlarının bile onlara hayran kaldıklarını gösterir.

KAYNAK: Tarihte Türkler-Prof.Dr.Erol Güngör

Sayfa:14,15,16- ötüken Yayınları

Bu yazi 2862 defa okundu.

 

Yazarımız Türk Ocağı Salı, 07 Haziran 2011 tarihinden itibaren sitemizde yazı yazmakta.

Diğer yazıları için tıklayınız.

TÜRK YURDU - EYLÜL 2014

  • ANA SAYFA
  • FAALİYETLER
    ARŞİV
    SANAT EDEBİYAT
    SEMPOZYUMLAR
    DUYURULAR
    KİTAPLIK
    TARİH
    KÜLTÜR SANAT
    DOSYA
    TÜRDAM
    İZ BIRAKANLAR
    BÜLTEN
    GALERİ
    KÖPRÜLER
  • BİLGİ DAĞITIM SİSTEMİ
  • TÜRK YURDU DERGİSİ
  • TÜRK YURDU OKULLARI
  • TOEK VAKFI
  • SİTE HARİTASI
  • Devamı için tıklayınız...

    Türk Yurdu